sábado, 18 de julio de 2026

KAIXO, EGUN ON GUZTIOI, ETA LARUNBATA ON, 2026KO UZTAILAREN 18A. GAUR EUSKARAZ

 





Kaixo, egun on guztioi, eta larunbat zoriontsua, 2026ko uztailaren 18a. Gaur ez dut futbolaz hitz egingo, ezta beste larunbat hartaz hitz egin nahi ere, 1936ko uztailaren 18az, duela 90 urte, baina jakin nahiko nuke zer pentsatu zuten espainiar gehienek errukirik gabe elkar hiltzen hasi zirenean. Badakit zer pentsatu zuten nire gurasoek, Bartzelonan bizi zirenek, baina ez dut esango. Ez da gaurko blog sarreraren gai nagusia, baina bai lehen sarreraren gaia, nire alma mater irakasleak, Pilar Merak, idatzia, eta honek dio duela laurogeita hamar urte, gobernu legitimoaren aurkako estatu-kolpe batek mapa bitan zatitu zuela. Ez zuen arrakastarik izan, ez porrot egin. Gerra bihurtu zen, eta gerrak konspiratzaileek eragotzi nahi zutela dioten iraultza bultzatu zuen, beraiek aurretik ikusi ez zuten iraultza. Ez zen inprobisatutako estatu-kolpe bat izan, ezta haren plangintzan parte hartu zuen Calvo Soteloren hilketak eragin ere. Errepublikaren aurkako konspirazioen azkena izan zen, 1931tik zegoena eta haren erreformak baztertu eta erlojua atzeratu nahi zutenek bultzatuta. Ez epeltasuna ez errukia izan ziren matxinatuen leloa. Horregatik, gerrarekin eta diktadurarekin, Espainia galdu egin zuen herrialde eta gizarte gisa. Ia denek galdu zuten, nahiz eta gerra galdu zutenek galdu gehien. Eta ez ziren denak errudunak izan, demokraziaren aurka matxinatu zirenak ezin baitira parekatu orduko sistema demokratikoaren barruan boterea modu zilegian erabili zutenekin. Gaurko poemak ere gorrotoaz dihardu; Wislawa Szymborska poeta poloniarrarena da, eta lerro hauekin hasten da: Begira zein ondo loratzen den oraindik/zein ondo gorrotoa/konserbatzen den/gure mendean./Zein erraz gainditzen dituen oztopo handiak./Zein erraz jauzi egiten duen, zein erraz harrapatzen duen. Blogaren artxiboa 2018ko uztailekoa da, eta bertan, Javier Solana NATOko idazkari nagusi ohiak honakoa esan zuen: Ez dago zalantzarik: Mendebaldea krisian dago. Egia da "Mendebaldearen" kontzeptua beti izan dela lauso samarra eta, historikoki, "mendebaldeko" deituriko herrialdeek heterogeneotasun maila handiak erakutsi dituztela beren kanpo politikan (gogora ditzagun, adibidez, Irakeko gerran sortu ziren desadostasun handiak). Baina ez da gutxiago egia kontzeptu horren oinarrian hainbat zutabe ideologiko daudela; Donald Trumpen presidentetzan zehar, zutabe horiek erortzen joan dira. Eta umorezko marrazki bizidunen ondoren, batzuk nahiko zinikoak eta umorerik gabekoak, afalosteko kafea etorri zen, non Ignacio Peyró idazleak espainiarrak eta gure berezitasunak satirizatu zituen, Espainiako Historia kontatzeko modu bat -ez itxaropentsuena- berandu lortu dugun guztia zerrendatzea dela adieraziz, industrializazioa, kapitalismoa, eskubide zibilak edo japoniar sukaldaritza izan. Batzuetan gehiegizko konpentsazioan ere erori gara: ez al ginen herrialde isolatu bat? Beno, gaur egun atzerriko prentsa harrituta uzten dugu erakusteko gai garen Europako bandera kopuru izugarriarekin. Antzeko zerbait gertatu da kirolekin. Denbora luzez, kirolak, asmakizunak bezala, egiten zuten zerbait ziren. Jauntxoak praktikatzen zuen, nobleak ez: ohoretik entretenimendura igarotzean, kirol zaharra guztiz arrotza zen haien kodeetarako. Baina hemen gaude, bigarren Munduko Txapelketa baten atarian. Nayat El Hacmi idazleak Mariano Rajoy lehen ministro ohiaren azken absurdoa ere satirizatzen du, halako akatsengatik ezaguna dena, nahita edo gizona ezer sakonagorik egiteko gai ez delako: "Nongoa zara?" galdetzen diote begi okertuak eta ile beltza dituen mutikoari. "Hemengoa". "Baina hemen jaio zinen?" "Bai". "Eta zure gurasoak? Nongoak dira zure gurasoak?" Mutikoa bakean jolasean ari zen parkean heldu batek identitate-galdeketa hau egin zionean. Horrelako pertsona bat da Mariano Rajoyk bere zutabean egindakoaren antzeko iruzkin bat egingo lukeena, umoretsua izan arren, iraganean oinarritutako herritartasunaren ikuspegi bat islatzen duena, herrialde bateko biztanleen kanpoko ezaugarrien eta herrialde horretako biztanleen arteko korrelazioa aurresuposatzen duena. Eta azkenik, beti bezala, blog honen egileak gau on bat opa die bere irakurleei, Zortearen jainkosaren eta Patu onaren partetik onena opa die. Egun ona izan. Espero dut gaurko mezuak interesgarriak izatea. Tamaragua, lagunak. HArendt















ENTRADA NÚM. 11130

No hay comentarios: